Güç ve Adalet

Fransız düşünür Blaise Pascal, Pensees adlı kitabında hukuk felsefesinin alanına girebilecek önemli değerlendirmelerde bulunmuştur. Onun bu kitabındaki ifadeleri sonraki yıllarda birçok düşünürün de ilham kaynağı olmuştur.

“Justice, might.- It is right that what is just should be obeyed; it is necessary that what is strongest should be obeyed. Justice without might is helpless; might without justice is tyrannical. Justice without might is gainsaid because there are always offenders; might without justice is condemned. We must then combine justice and might, and for this end make what is just strong, or what is strong just.

Justice is subject to dispute; might is easily recognised and is not disputed. So we cannot give might to justice, because might has gainsaid justice, and has declared that it is she herself who is just. And thus being unable to make what is just strong, we have made what is strong just.”

Alman filolog Erich Auerbach, Pascal’dan etkilenen yazarlardan biridir. Auerbach,Türkçe’ye de çevrilen tünün Zaferi – Pascal Üzerine Deneme adlı eserinde Pascal’ın güç ve adalet kavramlarına ilişkin görüşlerinden alıntı yapmıştır.

“Adil olanın peşinden gidilmesi doğrudur, en güçlünün peşinden gidilmesi ise kaçınılmazdır. Gücü olmayan adalet acizdir; adaleti olmayan güç ise zalim. Gücü olmayan adalete mutlaka bir karşı çıkan olur, çünkü kötü insanlar her zaman vardır. Adaleti olamayan güç ise töhmet altında kalır. Demek ki adalet ile gücü bir araya getirmek gerek; bunu yapabilmek için de adil olanın güçlü, güçlü olanın ise adil olması gerekir.

Adalet tartışmaya açıktır. Güç ise ilk bakışta tartışılmaz biçimde anlaşılır. Bu nedenle gücü adalete veremedik, çünkü güç adalete karşı çıkıp, kendisinin adil olduğunu söylemişti. Haklı olanı güçlü kılamadığımız için de güçlü olanı haklı kıldık.”

Blaise Pascal Kimdir?

Blaise Pascal (1623-1662), matematik ve fizik alanındaki çalışmaları kadar din, felsefe ve edebiyat alanındaki eserleri ile de tanınmış bir dehadır. Daha 12 yaşında iken geometri alanında keşiflerde bulunmuştur. 16 yaşında konikler üzerinde yazdığı eser, Descartes gibi dönemin bilim adamları tarafından hayranlıkla karşılanmıştır.

Vergi tahsildarı olan babasının işlerini kolaylaştırmak için dişli ve tekerleklerden oluşan bir hesap makinesini henüz 19 yaşındayken icat etmiştir.

Daha sonraki yıllarda Evangelista Toricelli’nin çalışmalarını geliştirmiş, basınç ve vakum kavramlarını açıklamıştır.

25 yaşında dini ve felsefi konulara yoğunlaşan Blaise Pascal, uzun yıllar devam eden sağlık sorunları sonucu henüz 39 yaşındayken vefat etmiştir.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir